Turmush — Ысык-Көл облусунун Жети-Өгүз районундагы жубайлар органикалык жер семирткич өндүрүп, киреше табууда. Turmush басылмасынын аймактык кабарчысы жубайлар менен маектешти.
Жалгыз-Өрүк айылынын тургуну Азим Калиев жубайы Гүлзат Стамгалиева менен бирге 4 баланы тарбиялап жатат. Алар эки баласына «Үй-бүлөгө көмөк» жөлөк пулун алып келишкен. 2024-жылы «Социалдык келишим» долбооруна катышып, 100 000 сомго биогумус сатып алышканын айтышат.
Учурда Жалгыз-Өрүк айылынын четиндеги кампада органикалык жер семирткич — биогумус өндүрүшүүдө. Биогумустан жылына 200 000 сомго чейин киреше таап жатканын билдиришти. Түшкөн кирешеге 38 сотых жерге 16 000 даана бүлдүркөн көчөтүн отургузушкан. Органикалык жер семирткичтерди баштыкчага салып сатып өткөрүшөт. Облустагы гүл өстүргөн дүкөндөр менен келишим түзүп, продукцияларын сатышууда. Жакын арада суюк түрдөгү органикалык жер семирткич өндүрүүнү пландоодо.
Ал эми Жети-Өгүз райондук эмгек, социалдык камсыздоо жана миграция башкармалыгынын башчысы Гүлбара Жаамбаеванын айтымында, Жети-Өгүз районунда 2022-2023-2024-2025-жылдары жалпы 811 жаран «Социалдык контракт» долбооруна катышты.
«Район айыл чарбасына ылайыкташкандыктан көбүнчө мал чарба, дыйканчылык, чач тарач, багбанчылык, бал аарычылык, устачылык, тамак-аш, тигүүчүлүк, биогумус өндүрүү, кызмат көрсөтүүлөрдүн түрлөрү, нан жана сүт азыктарын өндүрүү, кол өнөрчүлүк сыяктуу тармактар камтылды. Бул багытта иштер жаман эмес, көрсөткүчү жогору, мактанаарлык десек жаңылышпайм.
Социалдык контракт алуучулар каражатты алаары менен кызматкерлер коштоо жүргүзөт. Базарларга чогуу барып, активдерин алышат, документтештирүүгө көмөк көрсөтүшөт, дайыма мониторинг жүргүзүлөт. Бул көп эмгекти талап кылат. Аракетчил үй-бүлөлөр жакшы өнүгүп кетишүүдө.
Мисалы, койлорду бордоп сатып, кайра баш санын көбөйтүп, асыл тукумдуулугун жогорулаткан үй-бүлөлөр бар. Азыр Арашан багытындагы койлорду көбөйткөндөр да кездешет. Мындан сырткары кошумча жумуш орундарын түзүп жатышат. Мисалы, чач тарач ачкан жарандар бет жасалгалоо, тырмак жасоо сыяктуу заман талабына жараша кошумча кызматтарды көрсөтүп, жаңы жумуш орундарын түзүүдө.
Айрымдарынын таланттары ачылууда. Кызыл-Суу айылында бир жаранга сайма саюучу аппарат жана жиптери алынып берилген. Ал атактуу инсандардын сүрөттөрүн саймага түшүрүп, ишин кеңейтип, учурда туристтик аймак катары саналган Каракол шаарында сайма паннолорду жасап сатууда. Анын эмгектери музейлерге илинип, Жети аке жана башка белгилүү инсандардын портреттерин саймага түшүрүүдө.
Мындан тышкары, социалдык контракт алуучуларга ишкердүүлүктү күчөтүү максатында мамлекеттик банк аркылуу пайызсыз 200 миң сомго чейин ссуда алуу мүмкүнчүлүгү каралган. 100 миң сомдон 200 миң сомго чейин күрөөсүз берилет, андан ашса күрөө талап кылынат. 2025-жылга дагы алдыда максаттар арбын», - деди ал.