Бөлүмдөр
Шаршемби, 21-август
Ысык-Көл облусуТоң району 19.12.2018 12:40

«Экологияга зыян келтирилбейт»: Ысык-Көлдөгү Таш-Булак уран кенин атайын комиссия текшерет (сүрөт)

Turmush -  Ысык-Көл облусунун Тоң районунун тургундары Таш-Булак уран кенин казуу иштерин колдоого даярдыгын билдиришти. Кенди «ЮрАзия в Кыргызстане» компаниясы Кара-Балта тоо-кен комбинаты менен биргеликте өздөштүрүүнү пландап жатышат.

18-декабрда Көк-Мойнок-1 айылында жана Балыкчы шаарында коомдук угуу болуп өттү. Ага ишкана жана акционерлердин өкүлдөрү, жергиликтүү бийлик, депутаттар, жаш активисттер менен коомчулук өкүлдөрү катышты. Коомдук угуунун башында кыргыз-орус биргелешкен компаниясы жакын жерде уран казып ала баштай турганына нааразы болгон эл көп болду. Так маалыматтын жоктугунан улам элдин көпчүлүгү «уран казыла баштаса, аймакта экологиялык катастрофа болот» деген ишенимде болушту. Компания өкүлдөрү калктын кооптонуусун туура түшүнөрүн белгилеп, мындай имиштерге ишенип, чагымчылыкка алдырбоого чакырышты. Жергиликтүү тургундарды негизинен эки маселе өзгөчө кызыктырды. Алар:

- Уран казылса аймактын экологиясына таасир этиши;
- Компаниянын жергиликтүү калкты жумуш менен камсыздоодо кандай иш алып барышы тууралуу суроолор берилди.

Жумуш менен камсыздоо маселеси

Тоо-кен казуу компаниясынын акционерлердин өкүлү Андрей Акимовдун айтымында, биринчи кезекте жумушка жергиликтүү калк тартыларын баса белгиледи.

«Кенде иштегендердин 90 пайызы Тоң районунун тургундары болот. Учурда 55 киши жумуш менен камсыз болду. Долбоор ишке толук кириши менен иштегендердин саны көбөйө берет. Кызыккандарды өзүбүз окутуп даярдайбыз. Бул багытта Балыкчыда окуу борборун ачуу планыбыз бар. Жумушчулардын эмгек акысы 25 миң сомдон 100 миң сомго чейин болот. Социалдык жоопкерчиликтүү компания катары башка дагы жумуш ордуларын түзүүнү пландап жатабыз. Кен казуудан сырткары, жергиликтүү бийлик менен биргеликте кайра иштетүү ишканаларды ачсак дейбиз. Бул аймактагы жумушсуздукту төмөндөтүү боюнча узак мөөнөттүү ири долбоор», - деп ишендирди Акимов.

Экология маселеси

Кара-Балта тоо-кен комбинатынын жетекчиси Данияр Исаков: «Таш-Булактан биз чийки зат – табигый уранды алып кетебиз. Табигый урандын адамга, айлана-чөйрөгө зыяны жок. Ал Кара-Балтага барып кайра иштетилгенде гана күчүнө кирет. Таш-Булак кенинин ишке кириши менен бир гана Кара-Балта комбинаты эмес, Кыргызстандагы уран өндүрүшү кайра жанданат. Бул деген жаңы жумуш орундары, салык, социалдык төлөмдөр жана жалпы экономикабыздын өнүгүшүнө чоң салым болмокчу», - деди.

«ЮрАзия в Кыргызстане» компаниясынын жетекчиси Светлана Менг өлкөбүздүн тоо-кен тармагында 40 жылдан ашык эмгектенген абройлуу адис. Ал Кыргызстандагы кен байлыктары тууралуу толук маалыматты билерин айтат. Айлана чөйрөнү коргоо боюнча төмөнкүлөргө токтолду.

«Таш-Булак уран кенин казууда колдончу ыкма экологияга зыянсыз, ошонусу менен уникалдуу. Бул жерге калдык сактагыч (хвостохранилище) курулбайт. Негизги иштетүү иштери Кара-Балтада болот. Жөкөнөй сөз менен айтканда Таш-Булактагы кенден курамында ураны бар топурак суу менен чайкалып, андан чыккан концентрант алынып кетилет. Ал үчүн эч кандай химиялык же башка уулу заттар колдонулбайт. Калган жер өз ордуларына кайталырылып, калыбына келтирүү, жашылдандыруу иштери жүргүзүлөт», - деди ал.

Коомдук угуунун жыйынтыгы боюнча, эгер ишкана жетекчилери айтып жаткандай экологиялык жана башка талаптар толук сакталса, анда көпчүлүк тургундар анын ишин колдой турганын билдиришти. Калк тарабынан күмөн саноо жана ишенбестиктерди жоюу максатында компания жетекчилери жергиликтүү активисттерден, бийлик өкүлдөрү жана башка каалоочулардан турган атайын комиссия түзүүнү сунушташты. Алар компания өкүлдөрү айтканын жеринде текшерип, такташа турган болушту.

Андрей Акимовдун айтымында, алар экологиялык экспертизалардын бардык түрүнө даяр. Андан сырткары компания тарабынан кенге жакынкы айылдарга, чоң жолго радиациянын деңгээлин түз текшерип туруучу атайын электрондук эсептегичтер орнотуларын айтты.

«Биз экологияга толук жооп берүүгө даярбыз!», - деп кошумчалады ал.

«

Бул макала Turmush басылмасынын интеллектуалдык жана автордук менчиги болуп саналат. Материалды сайттан көчүрүп алуу редакциянын жазма уруксаты менен гана мүмкүн.
Пикирлер
Для добавления комментария необходимо быть нашим подписчиком
×